Monitor Infrastructuur en Ruimte - deel 2
Woningbouw en geluidshinder van de luchtvaart
Schiphol
Om de omwonenden van Schiphol te beschermen tegen het geluid van het vliegverkeer op de luchthaven, heeft de overheid normen vastgesteld voor de geluidsbelasting die het vliegverkeer in een jaar mag veroorzaken. Deze geluidsnormen hebben betrekking op de totale geluidsbelasting in Lden en de nachtelijke (23-7u) geluidsbelasting in Lnight. Grenswaarden in Lden en Lnight zijn gesteld op 35 respectievelijk 25 handhavingslocaties rondom de luchthaven. Al deze locaties liggen ‘op’ de oude 35 Ke-zone, respectievelijk de 26 dB(A)-LAeq zone waarmee tot de opening van de vijfde baan het vliegtuiggeluid werd gehandhaafd. Naast de grenswaarden op de handhavingspunten geldt een norm voor de totale geluidsproductie door de vloot, het Totale Volume Geluid (TVG). Ook deze norm heeft aparte grenswaarden voor het vliegtuiggeluid gedurende het gehele etmaal en het nachtelijke vliegtuiggeluid.
Vanaf 1 november 2011 wordt er op Schiphol gevlogen volgens het nieuwe normen –en handhavingstelsel. Na twee jaar experimenteren heeft dat in oktober 2013 geleid tot afspraken over de invoering van een nieuw normen en handhavingstelsel. Dit stelsel is erop gericht om het vliegverkeer op een dusdanige manier af te handelen dat zo min mogelijk mensen worden gehinderd. Dit wordt bereikt door de handhavingspunten af te schaffen en regels voor het baangebruik in te voeren. In dit nieuwe stelsel wordt het hele jaar door gestuurd op het minste aantal gehinderden en wordt voor het hele gebied aan het eind van het jaar afgerekend (MHG, Maximum Hoeveelheid Geluid). Er is daardoor minder ruimte voor minder gewenst vliegen in de loop van het jaar.
In 2012 heeft er een overschrijding op twee handhavingspunten plaatsgevonden.Naar aanleiding van de overschrijdingen van deze grenswaarden voor geluid heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport een oorzaakanalyse uitgevoerd. Uit deze analyse blijkt dat deze overschrijdingen het gevolg zijn van het toepassen van de regels van het experiment met het nieuwe normen- en handhavingsstelsel en het hier effecten betreft die uit het perspectief van het experiment gewenst zijn. De staatssecretaris van IenM heeft besloten vrijstelling te verlenen (TK 2013).
Woningbouw in beperkingengebied van het Luchthavenindelingsbesluit rond Schiiphol
De Rijksoverheid reguleert de relatie tussen vliegen en ruimtelijke ordening rond Schiphol met het Luchthavenindelingbesluit (LIB; VenW 2002a) en het Luchthavenverkeerbesluit (LVB; VenW 2002b). Met deze instrumenten worden wonen en vliegen zoveel mogelijk ruimtelijk op elkaar afgestemd. Het LVB regelt waar en hoe gevlogen mag worden. Het LIB regelt welk gebied bestemd is om als luchthaven te worden gebruikt en voor welk gebied daaromheen beperkingen gelden ten behoeve van de (externe en vlieg)veiligheid en de geluidsbelasting. Het LIB geeft regels voor het gebruik en bestemming van de grond in deze gebieden; met hoogtevlakken en contouren rond Schiphol is aangegeven waar voor woningen of bedrijven beperkingen gelden. Zeer dicht rond de start- en landingsbanen liggen bijvoorbeeld sloopzones (LIB1 en 2), waar de woningen vanwege geluidshinder respectievelijk externe veiligheidsrisico’s worden gesloopt, nadat de huidige bewoners zijn vertrokken. Het doel is uiteindelijk het aantal woningen in deze zones tot nul terug te brengen. In het beperkingengebied inzake externe veiligheid (LIB3; in de Nota Ruimte nog ‘het beperkingengebied’ genoemd) mogen geen nieuwe woningen en kantoren en bedrijven met veel werknemers worden gebouwd. In het beperkingengebied voor geluid (LIB4) mogen in beginsel ook geen nieuwe woningen worden gebouwd, maar voor dat gebied zijn wel uitzonderingen mogelijk.
Tussen 2006 en 2010 is het aantal woningen in de sloopzones (LB1 en LB2) sterk afgenomen van ongeveer 90 naar 50 woningen (figuur 3.4). Tussen 2010 en 2012 is het aantal woningen in de sloopzones gelijk gebleven. In het LIB3-beperkingengebied ligt het aantal woningen rond de 1.000. Ook in dit gebied is dat aantal tussen 2010 en 2012 niet veranderd. Het aantal woningen in het LIB4- beperkingengebied, ongeveer 25.000, neemt licht toe. Tussen 2004 en 2012 bedraagt de jaarlijkse groei vrij constant ongeveer 0,5 procent. Het LIB wordt nu geactualiseerd op basis van het nieuwe normen –en handhavingstelsel en de ontwikkeling van het vliegverkeer tot 510.000 vliegtuigbewegingen.
Blootstelling aan vliegtuiggeluid