redactie, oktober 2018

ProRail heeft sinds 2015 ruim honderd brieven gestuurd om gemeenten te waarschuwen dat zij maatregelen moeten nemen om nieuwe huizen langs het spoor te beschermen tegen trillingen door treinverkeer. Met wisselend resultaat. Omwonenden vinden dat ProRail beter eerst eens maatregelen kan treffen voor bestaande huizen.

Nederland heeft een woningtekort. Daarom willen we met z’n allen veel woningen bouwen. Rondom de 7300 kilometer spoor is nog veel ruimte. Maar daar wonen ook veel mensen. Ruim twee miljoen in een straal van driehonderd meter.

Geluid

Bij nieuwbouwprojecten langs het spoor wordt al rekening gehouden met geluidsnormen. Voor trillingen zijn echter nog geen duidelijke regels opgesteld. Wel blijkt uit onderzoek dat omwonenden tot zo’n tweehonderd meter rondom het spoor trillingshinder kunnen ervaren.

Zorgen

Omdat er steeds meer reizigers- en goederentreinen gaan rijden in Nederland, maakt ProRail zich zorgen om toekomstige buren. Topman Pier Eringa vindt dan ook dat gemeenten meer oog moeten hebben voor mogelijk toekomstige problemen. “Onze trillingsbrieven hebben wisselend resultaat. Sommige gemeenten nemen onze opmerkingen ter harte. Zo hebben we met Delft afspraken gemaakt over maatregelen voor woningen op de nieuwe spoortunnel. Op andere plekken liep het minder soepel. We hebben zelfs wel eens gedreigd met een rechtszaak.”

Trillingshinder voorkomen

Het achteraf verminderen van trillingshinder is een ingewikkelde aangelegenheid die met heel veel verschillende factoren te maken heeft, waaronder de staat van de bodem, type treinen, onderhoudskwestie op en rond het spoor, hoe ver woningen en kantoren van het spoor staan en welke fundering is gebruikt. Aanpassingen zijn kostbaar en hebben lang niet altijd effect.

Voorkomen is beter

Het voorkomen van trillingshinder blijkt een veel betere methode. De te nemen maatregelen zijn relatief eenvoudig en de kosten vallen erg mee. Zo kan hinder ernstig worden teruggedrongen door gebouwen net even anders te bouwen en door op een andere manier te funderen. Daarom is het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bezig met een instructie voor bouwen langs het spoor.

Voorbeeld: Leidsche Rijn

In de Utrechtse wijk Leidsche Rijn zijn bijvoorbeeld woningen langs het spoor gebouwd op palen waarin rubber zit verwerkt. Bewoners hebben hier niet of nauwelijks last van trillingen door treinverkeer. In een naastgelegen buurt is een traditionele bouwmethode gebruikt. Uit die wijk ontvangt ProRail wel meldingen van trillingshinder.

Liever maatregelen

Dat ProRailbaas Pier Eringa waarschuwt voor trillingen langs het spoor is enerzijds mooi. Veel beter is het als de spoorbeheerder ook maatregelen treft, vinden Bart van der Ven namens Rijen Trilt en Dion van der Sanden namens inwoners van Dorst. "Dat circa 270.000 omwonenden van het spoor overlast van trillingen hebben is geen nieuws voor ons. We zijn bezig met een enquête onder 1900 mensen die binnen 300 meter van het spoor wonen. ProRail gaat uit van mogelijke schade binnen maximaal 30 meter. Een lachertje", zo schrijft BN de Stem.

In Rijen vertelt actievoerder Jos Uitterhoeve over een voorval waarbij de eigenaar van een pand klaagt over scheurvorming door trillingen. "Komt er een deskundige van ProRail die zegt dat er al spanning zat op de muren. De scheuren waren volgens hem niet door de trillingen ontstaan. Die woning staat er al sinds de jaren veertig", zegt hij meesmuilend. De actievoerders gaan richting Tweede Kamer omdat hier gelijke ellende is als in Groningen. ,,Ook daar duurde het een eeuwigheid voordat de schade erkend werd."

Lezing

Op het congres Geluid Trillingen en Luchtkwaliteit zal ProRail op 7 november een presentatie houden over trillingen bij het spoor.

Bronnen:

ProRail, BN De Stem