Redactie, maart 2018

Amsterdammers in de buurt van de Westermoskee trokken in 2016 aan de bel toen er plannen circuleerden om een versterkte oproep tot gebed te laten klinken vanaf de 42-meter hoge minaret van het islamitische gebedshuis. De gemeente Amsterdam kon er echter weinig aan doen: "Zoals kerken hun klokgelui mogen laten klinken, mogen moskeeën hun gebedsoproep versterkt laten horen. De wet maakt geen onderscheid tussen het christendom en de islam. Er kunnen hooguit beperkingen worden opgelegd voor het volume en de duur van de oproep." Toch lijkt er een constructie te zijn gevonden om er bij nieuwe moskee's anders mee om te gaan, en wel via de Amsterdamse erfpachtregeling. Of het juridisch houdbaar is, is echter nog onduidelijk.

Actievoerders die protesteren tegen de komst van de nieuwe Boven IJ-moskee in Amsterdam-Noord vrezen dat de 'megamoskee' verkeersdrukte veroorzaakt in de nog te verrijzen wijk Elzenhagen Zuid, dat de huizenprijzen erdoor zullen dalen en dat er geluidsoverlast ontstaat.

Contractueel vastleggen

Die laatste angst kan wethouder Eric van der Burg (grondzaken, VVD) wegnemen. Want bij de bouw van de Boven IJ-moskee laat de gemeente voor het eerst contractueel vastleggen dat de gelovigen afzien van hun recht op de gebedsoproep. In Het Parool zegt hij: "Je kan het niet verbieden. Maar als grondeigenaar kunnen we wel voorwaarden stellen aan onze erfpachters, zoals een moskee­bestuur," aldus de wethouder. "De oproep tot gebed mag, maar niet op onze grond. Dat garanderen we door het in het erfpachtcontract te zetten. Geloof wat je wil, maar doe dat niet met overlast voor anderen. Ik vraag VVD'ers toch ook niet via grote luidsprekers om naar ons politiek café te komen? "

Volgens de Utrechtse advocaat Van Kooten is het echter een illegale constructie. In het Reformatorisch Dagblad zegt hij: "De gemeente Amsterdam heeft een list verzonnen. Een dergelijke beperking mag niet via deze privaatrechtelijke constructie worden opgenomen. Alleen via de Algemene Plaatselijke Verordening mogen beperkingen aan de gebedsoproep worden gesteld en dan alleen over de duur en het geluidsniveau."

Amsterdam telt 42 moskeeën, maar de oproep tot gebed wordt hier nergens versterkt uitgezonden. Het wordt ongetwijfeld vervolgd, want dit punt leidt vaker tot verhitte discussies. Na diverse bijeenkomsten en testen met het geluid van een nieuwe moskee in Enschede, werd pas tijdens een raadsvergadering een compromis gesloten over de oproep tot gebed die uit luidsprekers gaat klinken.

Bronnen: Het Parool, Reformatorisch Dagblad, Gemeente Enschede