redactie, mei 2017

Koningsdag in Eindhoven, 21.45 uur. Voor de tweede achtereenvolgende avond dreunt Inge Lepelaar zowat uit bed. Of ze in het centrum woont? Nee. Wel in het zuidelijkste randje van de stad, hemelsbreed ruim 3 kilometer van het Stadhuisplein, waar de oranje beats vandaan komen. Geluid kan immers kilometers ver reiken, zeker met 'wind mee'. De TU/e gaat dit effect nader onderzoeken, met name in de complexere stedelijke omgeving. Dat schrijft het Eindhovens Dagblad.

Hoe komt het eigenlijk dat het geluid met meewind harder klinkt? Dit is een gevolg van het effect dat er vlak boven de grond geen wind is. Met de hoogte neemt de windsnelheid toe. Daardoor buigen geluidsgolven bij 'meewind' naar beneden. Ook een groot temperatuurverschil tussen aardbodem en lucht kan dit effect hebben.

Voorschrift beperkt

In de wettelijk voorgeschreven Reken- en meetvoorschriften is opgenomen dat er maximaal 3,5 dB (weg- en railverkeer) of 5 dB (industrielawaai) bij het geluidniveau moet worden opgeteld, afhankelijk van de windrichting. Waarom dan toch extra onderzoek? Maarten Hornikx, universitair hoofddocent urban acoustics bij de faculteit Bouwkunde van de TU Eindhoven ligt toe:

"De correctieterm is erg beperkt, ten eerste zit geen frequentieafhankelijkheid in en is het onafhankelijk van wat er zich tussen bron en ontvanger plaatsvindt qua bodem, gebouwen etc. Er is natuurlijk ook de correctie voor de schermwerking, maar als de situatie wat complexer wordt schieten deze voorschriften tekort. Ons onderzoek richt zich op het quantificeren van het effect van meewind in een meer stedelijke topologie, met name wanneer de afscherming niet eenvoudig berekend kan worden. We gaan in de meetcampagne op diverse locaties metingen doen over een langere tijd en hiermee willen we het gemeten niveau correleren aan de windsnelheid/-richting."

"Voor zover wij weten is dit nog niet grondig gebeurd. De metingen dienen ook om ons gedetailleerde rekenmodel te valideren. Als dat gelukt is gaan we voor een reeks complexere scenario's windeffecten voorspellen om uiteindelijk wat verfijning aan te brengen (alsook wetenschappelijke achtergrond) in de correctietermen."

Meetpunten

Er wordt een meetpunt direct bij de A50, bij het spoor en in de kerktoren zelf geplaatst. Daarnaast komt er ook — met een regelmatige tussenafstand — een drietal meetpunten in het gebied dat ten noordoosten (in Nederland waait de wind het meeste uit het zuidwesten) van deze geluidsbronnen ligt: in de Sonse wijk 't Zand, rond de Scheldestraat in Acht en in Strijp. Hornikx in het Eindhovens Dagblad: "We hebben al toestemming van de Trudokerk, maar we zoeken nog bewoners die het goed vinden dat we een meetkastje aan hun gevel monteren en verbinden met hun internetkabel. De gemeente Eindhoven gaat ons daarbij helpen."

Hornikx verwacht dat het onderzoek een klein jaar duurt. "Uiteindelijk willen we komen tot een model waarmee men beter kan voorspellen hoe geluid zich bij bepaalde weersomstandigheden verspreidt. Dat soort gegevens zou je dan kunnen gebruiken om bewoners voor te bereiden op overlast, bijvoorbeeld van vliegverkeer. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een festival, kan je dan tijdig maatregelen nemen. Bijvoorbeeld een podium omdraaien, geluidsboxen anders richten of natuurlijk het volume een tandje lager zetten."

Het onderzoek van de TU/e wordt gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De TU/e werkt hierbij samen met TNO en het KNMI. Via deze website kunnen bewoners die mee willen werken zich aanmelden.

Bronnen: Eindhovens Dagblad (1), (2)