redactie, april 2016

Voor de geluidsanering langs de rijksinfrastructuur is een kleine 900 miljoen euro begroot. Maar er blijkt meer geld nodig te zijn. De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft o.a. hierover op 11 februari 2016 overleg gevoerd met Staatssecretaris Dijksma van Infrastructuur en Milieu. Uit het verslag van eind maart blijkt dat diverse kamerleden zich duidelijk uitspraken over wat ze hiervan vonden. Een geanimerd debat is wat volgde. Hieronder enkele opmerkingen van de diverse kamerleden, en tevens antwoord van de Staatsssecretaris. (Het verslag met het volledige debat staat als PDF op de site van de Tweede Kamer.)

Mevrouw Cegerek (PvdA):

"Wat betreft geluid blijkt dat er meer geld nodig is voor de sanerings-aanpak. Wij vragen ons af hoe de Staatssecretaris binnen het taakstellend budget gaat prioriteren. Er is nu iets minder dan 900 miljoen begroot, maar er blijkt meer geld nodig te zijn. Ook willen we weten of dit als tegenvaller gaat leiden tot het schrappen van projecten buiten de Randstad. Zijn deze projecten gerelateerd aan de snelheidsverhoging naar 130 km/u?"

Mevrouw Van Veldhoven (D66):

"Ook over geluidshinder maak ik me zorgen. Ook geluid heeft grote effecten op de gezondheid van mensen. In de brief lees ik eigenlijk het volgende: het budget is op, dus we gaan prioriteren bij de knelpunten. Dat snap ik, maar verder gaan we kennelijk de wetgeving en de norm aanpassen zodat we weer aan de norm voldoen. We gaan dus de norm verwateren omdat we geld tekort hebben om de maatregelen te nemen. Dat kan niet de bedoeling zijn. Graag krijg ik hier een reactie van de Staatssecretaris op. Kan zij hier een gezondheidsdoorrekening op laten uitvoeren?"

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):

We hebben met Atsma eindeloos geruzied over de gebruiksruimte die bij wegen en rail zou zitten. Ik zou graag willen weten hoeveel van de oorspronkelijke mensen – er waren er volgens mij 300.000 – die op een te zwaar geluidsbelaste locatie in Nederland wonen wat betreft de wegen, nog steeds op een te zwaar belaste locatie wonen. Ik weet dat er wat betreft rail heel hard gewerkt wordt en er vanwege de Betuwelijn nogal wat problemen zijn. Mijn laatste vraag gaat over én geluid én lucht. Worden nu op al die vlakken de verschillende bronnen die dat veroorzaken bij elkaar opgeteld? Wordt voor Amsterdam de luchtvaart geteld bij de ring en bij de overlast die andere activiteiten veroorzaken?"

De heer Remco Dijkstra (VVD):

"We hebben een budget van 888 miljoen euro, maar we hebben nog 800 miljoen nodig. Hoe kan dat? Ik vind dat vreemd. Hoe kan het dat dit geld op of bestemd is, terwijl we nog maar de helft gedaan hebben? Waarom gebeurt het bovendien pas nu? Dat is eigenlijk wel laat, volgens mij. De nieuwe aanpak die de Staatssecretaris voorstelt is prioritering aan de hand van het budget. Dat steunen we, want het is natuurlijk nodig dat je daar je prioriteiten in stelt. Het valt me wel op dat het bij spoor drie keer zo hoog is. We hebben regelmatig werkbezoeken gebracht in het oosten, bij de lijn Arnhem-Rheden-Dieren. De mensen daar vragen zich af wat ze nou gekregen hebben. Met die vraag komen ze naar mij toe. Er zou geld zijn, maar ze hebben niets gezien. Zij willen weten hoe dat zit. Ik vind dat toch wel vreemd. Het is jammer als er verwachtingen worden gewekt die niet worden nagekomen."

Mevrouw Cegerek (PvdA):

"Ik heb nog een vraag over de geluidsanering. Ik deel de zorgen van de VVD over het budget dat te klein is. Het is iets minder dan 900 miljoen en er blijkt nog 800 miljoen nodig te zijn. Daarom heeft de PvdA ook gevraagd hoe de Staatssecretaris gaat prioriteren. Is de VVD net als de PvdA van mening dat het zonde is dat, gezien de beperktheid van het budget, veel van dit soort maatregelen voor onder andere geluid naar projecten gaan die gerelateerd zijn aan snelheidsver-hoging, waaronder die naar 130 km/u? Als het budget te beperkt is, gaat het ook ten koste van projecten zoals die in Arnhem en omgeving. Daar kan het dan alvast niet aan ten goede komen."

De heer Remco Dijkstra (VVD):

"Ik vraag me ook af hoe het zit met innovaties. We waren een keer bij een aannemer die in plaats van geluidsschermen een soort tegel had die je langs de weg kon leggen, waardoor het geluid omhoog weerkaatste. Met een heel eenvoudige oplossing per vierkante meter had je geen geluidschermen meer nodig. Iedereen weet hoe duur geluidschermen zijn. Geven dit soort innovaties ook ruimte in het handboek voor Rijkswaterstaat?"

Staatssecretaris Dijksma (PvdA):

"Door verschillende leden is gevraagd hoe we prioriteren. We zullen dit voorjaar de Kamer informeren over de uitgangspunten die we bij de prioritering gaan hanteren. Welke situaties na prioritering geen geluidbeperkende maatregelen krijgen, is dus op dit moment nog niet bekend. We moeten daar echt heel goed naar kijken. Die prioritering vindt dan ook pas plaats nadat alle onderzoeken gereed zijn, medio 2018. De noodzaak tot prioritering heeft echt alleen betrekking op de sanering van al langer bestaande knelpunten en heeft geen relatie met snelheidsverhogingen. Als je een budget hebt van ruim 800 miljoen, hoe kan het dan gebeuren dat je er na een aantal jaren achter komt dat je eigenlijk nog een keer een dergelijk bedrag nodig hebt, wilde de heer Dijkstra weten. Bij de totstand-koming van de regelgeving waren de geluidsniveaus minder goed bekend dan nu, door de nieuwe regels, het geval is. We weten gewoon steeds meer. Daarnaast was er toen minder gedetailleerde informatie beschikbaar over de noodzakelijke maatregelen dan nu beschikbaar is, bijvoorbeeld over de effectiviteit van de maatregelen. We leren overigens nog steeds. Het echte beeld is daarom pas medio 2018 goed beschikbaar, als al de detailonderzoeken die zijn uitgezet ook zijn ontvangen. Waarom heb ik de Kamer dan nu al geďnformeerd? Omdat dit natuurlijk een grote opgave met zich meebrengt, ook gezien de bedragen, en een lastige discussie zal veroorzaken. Ik vind het daarom verstandig in mijn relatie met de Kamer om die daar tijdig voor te waarschuwen. Liever drie jaar te vroeg dan een jaar of een maand te laat. Ik zie het nu aankomen; ik heb nu een beeld. Vrij naar Loesje: aan het eind van mijn geld heb ik nog een stuk maand over. Dat betekent dus dat we aan de bak moeten om ervoor te zorgen dat we onze prioriteiten op orde hebben. Dit betekent niet, zo zeg ik tegen mevrouw Van Veldhoven, dat we de norm gaan aanpassen. Dat suggereerde zij namelijk wel. Alle situaties die boven de saneringsnorm liggen, krijgen maatregelen. Maar als na prioritering er geen geluidschermen blijken te komen voor bepaalde stukken weg, zou je bijvoorbeeld naar gevelisolatie kunnen kijken. We willen alle situaties in beeld hebben, maar we gaan wel al die regels aanpassen waarvan we nu al weten dat de maatregelen die erin staan, eigenlijk geen effect hebben. Dat is het kappen van dor hout uit de regelgeving. Dat lijkt me, eerlijk gezegd, van belang. We ontkennen echter niet dat er nog problemen zijn. Dat is de kern."

Bron: Tweede Kamer (PDF)