Jan Hooghwerff (M+P), juni 2016

De Infradagen zijn al jaren een mooi platform om bij te praten over ontwikkelingen, onderzoek en projecten in de weginfrastructuur. Het is ook het platform in Nederland waar het meeste te brengen en te halen is als het gaat over de relaties tussen de fysieke infrastructuur en thema’s als geluid, milieu en veiligheid. Over ‘geluid en weginfrastructuur’ waren er dit jaar circa 10 bijdragen die in 4 sessies een plekje kregen. Wat impressies van de opvallende zaken.

Geluid is een belangrijk thema

Als het gaat om infrastructuur is geluid een belangrijk thema. Veronachtzamen van dit thema levert geheid hinder en commotie in de omgeving. Positief geformuleerd: op een verstandige manier aandacht geven aan geluid, maakt de leefkwaliteit en gezondheid rond infrastructuur een stuk beter. In Nederland is daar veel ervaring mee, in projecten, rond innovaties, stille wegdekken, slimme inrichting, geluidschermen, diffractoren, noem maar op. Tijdens de CROW Infradagen waren er bijdragen op het gebied van bruggen, voegovergangen, asset management, wegdekonderzoek, marktkansen en innovaties.

Geluid is niet hét thema voor de komende jaren

De leefkwaliteit en daarmee geluid is belangrijk, maar niet hét thema voor de komende jaren. Twee rode draden in de discussies tijdens de Infradagen komen naar boven. De eerste is de noodzaak om integraal te kijken en goed onderbouwde afwegingen te maken. De tweede is het thema duurzaamheid en heel concreet de urgente vragen rond recycling van wegverhardingen. Bij het beheer van weginfrastructuur merk je dat veel meer thema’s een rol spelen dan een aantal jaar geleden. Wegbeheer was toen het zorgen dat de weg er blijft liggen, op een goed gekozen onderhoudsniveau en binnen een bepaald budget. Nu spelen vragen als: wat betekenen klimaatontwikkelingen voor wegbeheer, hoe haken we aan bij de noodzaak van recyclen van materiaal, duurzaamheid, beleid van stille wegdekken. Dat levert vragen op voor asset management waarbij op meerdere niveaus stappen gezet moeten worden. Hoe vertaal ik, als beheerder of als aannemer, abstractere thema’s van bestuurders en vanuit de samenleving naar heldere keuzes? En hoe geef ik het handen en voeten bij het beheer? Voor stille wegdekken betekent dat dat duidelijk moet zijn wat er te kiezen is, niet alleen nu, maar ook over 5 jaar: Wat kost het? Wat zijn de juridische consequenties, met alle veranderingen in milieuregelgeving? En natuurlijk ook: wat levert het op, in termen van verbeterde leefkwaliteit en gezondheid?

Duurzaamheid

Voor aanleg en onderhoud van asfaltdeklagen worden materialen gebruikt die beperkt beschikbaar en kostbaar zijn: (gemodificeerde) bitumen, hoge kwaliteit steenslag. Sommige stille wegdektypen geven op dit punt een hogere milieubelasting dan conventionele deklagen. Moeten we dat willen en kan dat anders? Op dit moment is een deel niet op een hoogwaardige manier geschikt voor hergebruik (al wordt daar door aannemers hard aan gewerkt!). In Tweelaags ZOAB en in dunne geluidreducerende deklagen zit een groter aandeel gemodificeerd bitumen dan in standaard mengsels. Vanuit geluid is het waarschijnlijk dat op het hoofdwegennet komende 10 jaar het toepassen van Tweelaags ZOAB een hoge vlucht neemt. Ook signaleert men dat de tijd van nieuwe wegen goeddeels voorbij is en dat beheer en onderhoud veel belangrijker wordt, waarbij vervanging van bestaande deklagen vraagt om hergebruik. Te meer een reden om integraal naar dit soort ontwikkelingen te kijken en met hulp van kosten-baten studies verstandige keuzes voor te leggen en richting te kizen.

Sessie geluid en wegdekken

Invloed van holle ruimte op de geluidsabsorptie van poreuze wegdekken, Bert Peeters (M+P)
Je zou denken, dat weten we toch allemaal al? Duidelijk werd dat we al wel veel weten, maar dat met name voor tweelaags poreuze deklagen er belangrijke vragen zijn, waarvan het antwoord kan helpen om bijvoorbeeld Tweelaags ZOAB, effectiever en/of goedkoper te maken. De focus in de presentatie lag op wegdektypen waar het mechanisme van absorptie heel belangrijk is.

KonwéCity: onderzoek functionele eigenschappen / Een stiller wegdek door geoptimaliseerde textuur, Rudi Dekkers (KWS) en Ronald van Loon (M+P)
In deze presentatie werd niet gekeken naar absorptie, maar lag de focus op het mechanisme van textuuroptimalisatie. Waarom doe je het en wat kun je er mee bereiken? Wat is dit anders dan bekende stille wegdekken als DGD A en B de nieuwere geluidreducerende SMA-typen? Een boeiende ontwikkeling, waarbij blijkt dat je met textuuroptimalisatie een initiële reductie van circa 6 dB kunt realiseren voor een dunne deklaag met een laag percentage holle ruimte (7%). Tevens heeft dit wegdek een significant lagere rolweerstand tot gevolg.

Toepassing stil asfalt gemeente Amersfoort, Luuk Dijkstra (Royal HaskoningDHV) en Erik Roelofsen (gemeente Amersfoort)
Fijn dat er veel te kiezen is, er allerlei ontwikkelingen zijn, maar hoe gaat een gemeentelijke wegbeheerder er mee om? Waarom een beslisboom en hoe werkt het? Hoe hou je het werkbaar in een omgeving waarin innovatie niet stilstaat? Voor de wegbeheerder is het niet altijd makkelijk om aan de wensen vanuit milieu handen en voeten te geven. Met de beslisboom kom je tot een keuze. Een lastig punt is hoe je bij beslissingen rekening houdt met de ontwikkelingen rond stille wegdekken. Je beslisboom moet niet gedomineerd worden met alleen kennis van het verleden. De beslisboom is beschikbaar via website van gemeente Amersfoort.

Marktkansen en innovaties

Het is goed om te merken dat rond stille wegdekken van alles gebeurt: fundamenteel onderzoek, innovaties rond absorptie en textuuroptimalisatie en het gebruik van producten en wegdektypen in de praktijk van gemeenten, provincies en rijksoverheid. Maar hoe ziet de komende 10 jaar er uit rond geluidmaatregelen? Wat vinden we er van terug in de nieuwe actieplannen voor geluid? Er waren vier pitches van Judith Doorschot (M+P), Ronald van Loon (M+P), Erik Rutten (prov. Zuid-Holland) en Bert Gaarkeuken (BAM).

Wat levert het aan inzichten op? Dat er meerdere ontwikkelingen zijn die zowel vragen om wegdekken met meer geluidreductie (naleving GPP’s) als om deklagen met een betere balans tussen kosten en geluidreductie. Op dit laatste punt zijn er allerlei ontwikkelingen (textuuroptimalisatie, SMA), voor het eerste veel minder. Vanuit de nieuwe ronde van actieplannen wordt het geluidbeleid bij gemeenten en provincies weer onder de loep genomen. Erik Rutten meldde dat hij bij wegbeheer de trend ziet naar een meer toestandsafhankelijke onderhoudsplanning. Dat maakt het toepassen van stille wegdekken makkelijker, je bent niet meer gebonden aan de harde onderhoudstermijnen. Nog een paar uitsmijters. Zorg voor producten die niet stiller zijn dan nodig. Betrek ook de perceptie van de omgeving bij je keuzes en beoordeling van stille wegdekken. Daar doen we het voor. Gemeentelijke wegbeheerders kiezen over vijf jaar niet meer de wegdektypes die 5 jaar geleden populair waren. Hou daar rekening mee bij het uitstippelen van beleid en de analyses van effecten en kosten van stille wegdekken. De wegbeheerder mag innovaties best meer stimuleren: vraag ook rustig om een oplossing waarbij je de lat hoog legt.

En nog meer aandacht voor geluid

Het thema geluid kwam bij een aantal andere sessie ook terug: over bruggen en voegovergangen (met een bijdrage van Christiaan Tollenaar 'Oplossing voor geluidhinder van stalen bruggen onderzocht), over Assetmanagement (Jan Hooghwerff over Asset management en stille wegdekken: wat zijn verstandige keuzes? ) en de sessie over Dunne overlagingen en geluidarmere betonwegdekken (Wim van Keulen).

Alle papers zijn te downloaden via de website van CROW.

Links met meer info:
CROW infradagen, Gemeente Amersfoort