Redactie, juli 2016

"Misofonie? Is dat niet wat je hebt als je je ergert aan etende mensen?" Misofonie gaat over meer dan 'je ergeren aan'. Het is een neurologische aandoening waarbij specifieke geluiden extreme gevoelens van woede, walging of haat opwekken.

De aandoening heeft nog niet zo lang een naam. Toch krijgen ze bij het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam zo veel aanmeldingen van mensen die misofonie hebben, dat ze het komend half jaar extra gaan inzetten op de behandeling ervan.

Psycholoog Arnoud van Loon van het AMC: "We hebben al zo'n 350 misofonen behandeld en er staan er nog zo'n 160 op de wachtlijst. Die wordt alleen maar langer, omdat zich wekelijks zo'n vier tot vijf patiënten aanmelden." Het ziekenhuis gaat daarom maar liefst acht groepsbehandelingen per week aanbieden. Dat is heel veel vergeleken met de andere stoornissen die er worden behandeld.

Het lijken van die kleine dingetjes, dat je gek wordt van mensen die smakken of dat je niet tegen het geluid van het kraken van chips kunt. Doe normaal, denk je misschien, maar mensen met misofonie zijn absoluut geen aanstellers, vertelt van Loon. Hij weet hoe zijn patiënten lijden. "Zij gaan hyperalert door het leven."

"Huwelijken eindigen erdoor in een scheiding, vaders of moeders eten niet meer mee met hun gezin. Mensen worden zzp'er om nooit meer met iemand samen te hoeven werken en studenten hebben de grootste moeite met tentamens en colleges doordat ze zich niet kunnen concentreren. Iedereen is wel eens geïrriteerd door iemand die steeds zit te snotteren, maar mensen met misofonie voelen dan een intense woede en walging waar ze niet mee overweg kunnen."

Het AMC heeft de aandoening in 2013 een naam gegeven en is toen met een behandeling begonnen. Van Loon: "We hebben nu een aantal technieken om patiënten er beter mee om te leren gaan. Zo proberen we iemand iets anders te laten horen dan hij hoort. Een voorbeeld: het eten van chips, dat krakken, lijkt heel erg op het lopen door de sneeuw. Als je sneeuw kunt horen in iemand die chips eet, helpt dat. Dan raakt je brein in de war en word je niet zo boos van het geluid."

De behandeling bestaat uit acht middagen. "Het effect is dat 60 tot 70 procent van de patiënten verbeteren. Bij 30 procent is het resultaat matig. Zij moeten eigenlijk nog door."

Irritante collega's met appels

Over misofonie is nog weinig bekend. Het is zelfs onduidelijk hoeveel mensen in Nederland er last van hebben. De schatting is 6 of 7 procent. "Wat we wel weten, is dat het vaak begint bij kinderen tussen de 8 en 14 jaar. Aan tafel maakt vader of moeder een geluid. Als het kind protesteert, zeggen de ouders: stel je niet aan. Vanaf dat moment gaat het stapelen. Of kinderen er ook overheen kunnen groeien, weten we nog niet."

Het is een aandachtsprobleem, geen gehoorprobleem, zegt Van Loon. "Het zijn vaak perfectionistische mensen met oog voor detail en gevoel voor normen. Ze vinden het bijvoorbeeld niet erg als een kind van 3 smakt. Het wordt pas echt irritant als iemand het doet die oud genoeg is om te weten hoe het hoort."

Het mooiste verhaal vindt de psycholoog dat van een mannelijke patiënt die voor zijn behandeling pas aan het werk kon als al zijn collega's die een appel bij zich hadden die hadden opgegeten. "Na de behandeling vertelde de man: 'Tot m'n verbazing zag ik ineens schillen en een klokhuis liggen. Ik hoor het nog wel, maar kan nu m'n aandacht richten op waar ik mee bezig ben."

Bronnen: Vereniging MisofonieNL, RTL nieuws, NOS