Rijksoverheid, 13 januari 2015

In een brief aan de Tweede Kamer zegt staatssecretaris Mansveld (I&M) 50 tot 70 miljoen euro toe voor geluidmaatregelen aan de HSL. Via een participatieproces moeten deze kosten op een efficiënte manier worden besteed.

Sinds de ingebruikname van de HSL-Zuid is veel onderzoek gedaan naar het geluid langs de HSL-Zuid. Nu alle onderzoeken zijn afgerond kan worden bepaald welke aanvullende maatregelen getroffen worden. Er start een participatieproces met de betrokken gemeenten en bewoners, om een gedragen maatregelenpakket vast te stellen. In de brief van Mansveld aan de Kamer van 10 september jl. is aangegeven dat de benodigde kosten om alle op het TB gebaseerde overschrijdingen bij bestaande woningen weg te nemen, tussen de € 150 en € 200 miljoen bedragen. Dit dwingt tot het maken van een kosten-baten afweging, waarbij de focus ligt op het wegnemen van de grootste knelpunten.

Redactie: Metronieuws heeft de hoogte van overschrijdingen en de aantallen woningen grafisch in beeld gebracht:

In deze brief wordt de kamer geïnformeerd over de uitgevoerde onderzoeken en de hieraan te verbinden conclusies. Eerst wordt de probleemanalyse toegelicht. TNO heeft ingeschat wat de overschrijdingen zouden zijn op basis van de vervoerprognose uit het TB. Dit is het uitgangspunt voor de te nemen maatregelen. Daarna wordt de probleemanalyse gespiegeld aan de realiteit: Omdat de vervoerprognose uit het TB inmiddels niet meer actueel is, is door Movares een analyse gemaakt van de overschrijdingen op basis van een geactualiseerde vervoersprognose.
In het tweede deel van de brief wordt ingegaan op de te nemen maatregelen. Movares heeft verschillende scenario's uitgewerkt, die behulpzaam kunnen zijn bij het afwegen van het maatregelenpakket in het participatieproces. De effecten van deze scenario's zijn bepaald ten opzichte van de vervoerprognose uit het TB en ten opzichte van de geactualiseerde vervoerprognose. Ook wordt ingegaan op het type maatregelen dat genomen kan worden. In 2013 zijn pilots uitgevoerd voor innovatieve geluidmaatregelen. De resultaten van deze pilots worden kort weergegeven. Tot slot worden randvoorwaarden gesteld met betrekking tot het participatieproces.

Scenario's

• Scenario 1: Alles oplossen;
• Scenario 2: TB-afweging opnieuw;
• Scenario 3: Toepassen huidig doelmatigheidscriterium;
• Scenario 4: Optimaal effect bij gemaximeerd bedrag;
• Scenario 5: Focus op overschrijdingen van 3 dB en hoger. Alle overschrijdingen terugbrengen tot maximaal 2 dB tegen minimale kosten.

Conclusies voor het participatieproces

Alles overziende acht Mansveld een bandbreedte van € 50 tot € 70 miljoen een reëel uitgangspunt voor het gesprek met de gemeenten en inwoners. Randvoorwaarden hierbij zijn:

• het maatregelenpakket komt tot stand in overleg met de betrokken gemeenten en bewoners;
• het maatregelenpakket leidt tot een vermindering van de overschrijdingen van de grenswaarden uit het TB;
• er wordt voor een situatie gekozen met de meest kostenefficiënte maatregelen om overschrijdingen op te lossen.

De verschillende type maatregelen die in de scenario's voorkomen, kunnen op verschillende manieren worden gecombineerd tot een maatregelpakket dat draagvlak geniet. In het verdere proces wordt op het niveau van concrete woningen gekeken welke maatregelen een maximaal effect hebben tegen minimale kosten. Hierbij moeten ook de investeringskosten per woning worden bezien. Ook laat het proces binnen de financiële bandbreedte ruimte voor andersoortige maatregelen met een gelijkwaardig effect, zoals mogelijk het verlengen in plaats van ophogen van bestaande geluidschermen.

Met de gemeenten is ambtelijk het voorziene participatieproces en de voorlopige uitkomsten van de onderzoeken besproken. In januari worden de concrete resultaten besproken, en vindt de eerste bestuurlijke bijeenkomst plaats met de betrokken gemeenten. Vanaf februari volgen de sessies met omwonenden. Zoals eerder benadrukt, vind Mansveld het belangrijk dat de gemeenten en de bewoners goed betrokken worden bij het proces, en dat zij hierin vertrouwen hebben. Daarom heeft Mansveld in afstemming met de gemeenten Pieter Jan Biesheuvel als onafhankelijk voorzitter benoemd. Begin mei informeert hij Mansveld over de uitkomsten van het proces, waarna het definitieve maatregelenpakket voor juni kan worden vastgesteld conform motie De Boer/Hoogland.

Tot slot kwam het onderwerp trillingen aan de orde. In het AO HSL/Fyra van 11 september jl. is gevraagd om niet alleen naar geluid, maar ook naar trillingen te kijken. Hiernaar is reeds onderzoek gedaan, waarover de Kamer is geïnformeerd in de brief van 25 april 2013. Op basis van de gemeten treinpassages bij hoge snelheid, komt TNO tot eenzelfde conclusie als in 2011, namelijk dat de gemeten trillingniveaus op alle locaties aan de SBR richtlijn "Meet- en beoordelingsrichtlijnen voor trillingen" voldoen, waardoor het niet nodig is om aanvullende maatregelen te treffen. Het onderwerp trillingen zal derhalve geen onderdeel uitmaken van de besluitvorming omtrent geluid.

Bron: Rijksoverheid, Metronieuws (grafiek). De gehele brief aan de kamer is hier te lezen.