RIVM bepaalt effecten van spoortrillingen

RIVM, 1 oktober 2013

Het RIVM start op 2 oktober 2013 een onderzoek naar ervaringen met geluid en trillingen van mensen die langs het spoor wonen. Hiervoor worden vijftienduizend mensen die binnen 300 meter van het spoor wonen schriftelijk uitgenodigd. Het onderzoek wordt uitgevoerd, als voorbereiding op de eventuele uitbreiding van de bestaande regelgeving voor geluid en trillingen langs het spoor.

Gezondheidseffecten

Onderzoeken naar de gezondheidseffecten van treinen voor omwonenden zijn schaars. In Nederland is nog nooit een landelijk onderzoek gedaan naar de effecten van wonen langs het spoor. Door het intensievere treinverkeer en de komst van de HSL is de behoefte aan dergelijk onderzoek toegenomen. Ook is de maatschappelijke aandacht voor de effecten van treinverkeer de laatste jaren gegroeid.

Het is uit onderzoek bekend dat een combinatie van trillingen en geluid veroorzaakt door treinen kan leiden tot hinder, maar of dat in Nederland het geval is, is niet onderzocht.

Trillingen

De mate waarin trillingen in huis worden ervaren is onder andere afhankelijk van bouwtechnische aspecten, zoals het type vloer en het bodemtype waar de woning op staat. Ook spelen zaken zoals aandacht in de media voor het onderwerp en individuele gevoeligheid voor trillingen een rol. Verder kan de verhouding tussen het aantal goederen- en reizigerstreinen dat voorbijkomt en de verwachting die mensen hebben over toekomstig treinverkeer van belang zijn bij de beleving.

Norm

Om de hoogte van een norm voor trillingen te kunnen bepalen, is gedegen onderzoek nodig. Het RIVM is door het ministerie van Infrastructuur en Milieu gevraagd een programma op te stellen dat bouwstenen moet opleveren voor verdere regelgeving. Het nieuwe onderzoek maakt daar deel van uit en bestaat uit een online enquête. De deelnemers ontvangen hiervoor een unieke code per woonadres. Onder de deelnemers worden 30 cadeaubonnen ter waarde van 50 euro verloot.

Hinder

Op basis van de beschikbare gegevens wordt het aantal mensen dat ernstige hinder ondervindt van trillingen door treinen voorlopig geschat op 9.400 tot 27.000. In Nederland wonen circa 660.000 mensen op 150 meter afstand van het spoor. Bij hinder is onder andere sprake van irritatie, boosheid en onbehagen. Andere effecten die met trillingen door treinen in verband worden gebracht zijn slaapverstoring, vermoeidheid, verminderde prestaties en lichamelijke klachten als hoofdpijn, duizeligheid en een hoge bloeddruk. Een direct verband tussen deze effecten en trillingen door treinen is echter niet wetenschappelijk onderbouwd.

Kennishiaten

De beschikbare gegevens zijn onvoldoende om een gedegen schatting te maken van de mate waarin deze gezondheidseffecten zich voordoen. Daarom kan er nog geen norm worden afgeleid. Om hier meer inzicht in te krijgen is het vervolgonderzoek van het RIVM erop gericht een rekenmodel te ontwikkelen, en een vragenlijst af te nemen onder mensen die langs het spoor wonen. Daarnaast wordt een zogeheten dosis-respons relatie opgesteld, onder andere op basis van gegevens over de afstand tot het spoor, aantallen treinen, het maximale trillingsniveau, de verhouding tussen reizigers- en goederentreinen en het type bebouwing rond het spoor.

 

Bron: RIVM (1), RIVM (2)