Vuurwerk: aanbevelingen op grond van 80.000 meldingen

Groen Links, mei 2013

In een rapport wordt verslag gedaan van de meldingen die zijn gedaan op www.vuurwerkoverlast.nl, een initiatief van 17 lokale Groenlinksfracties. De eerste keer dat er op één plek vuurwerkoverlast gemeld kon worden leidde tot een overweldigend aantal meldingen en veel aandacht in de media. De grote lijn uit de meldingen is terug te vinden in de titel: het vuurwerk in Nederland is te veel, wordt te vroeg afgestoken en is vaak te hard.


Voorbeeld van vuurwerkvandalisme uit het rapport

Burgerinitiatief

In 2009 werd het burgerinitiatief ´Meer plezier met minder vuurwerk´ geïnitieerd. Dit eerste digitale burgerinitiatief kreeg binnen twee weken de benodigde 40.000 ondersteuningsverklaringen. Op het moment van overhandigen stond de teller op ruim 63.000. Toch besloot de Tweede Kamer het burgerinitiatief niet in behandeling te nemen, omdat dit onderwerp het jaar ervoor – n.a.v. het opiniestuk van Rietveld en Bonte – reeds aan de orde was geweest in de Kamer.

Een peiling in januari 2012 wees uit dat de steun voor drastische aanpassing van de vuurwerktraditie verder was gegroeid. Tweederde van de ondervraagden gaf aan het staken van de verkoop aan particulieren – al dan niet in combinatie met georganiseerde vuurwerkshows – te steunen. Uit dezelfde peiling bleek dat drie op de vier ondervraagden van mening was dat vuurwerk voor overlast zorgt. Eind 2012 ontstond het idee om de vuurwerkoverlast te gaan inventariseren. Een 17- tal lokale fracties van GroenLinks openden daartoe de website www.vuurwerkoverlast.nl. De website bleek te voorzien in een behoefte: de meldingen stroomden binnen, veelal voorzien van een uitgebreide toelichting of hartenkreet.

Reacties

Via de website is er 93.348 keer een formulier opgestuurd. Nadat al deze meldingen zijn doorlopen en dubbelingen, als ook klachten over het meldpunt zelf, waren weggestreept bleven er 79.515 meldingen over vuurwerkoverlast over. Het percentage klachten over de website zelf ligt hiermee ruim onder de 5%.

De klachten zijn als volgt verdeeld over een aantal categorieen:

Klacht Aantal Percentage
Harde knallen (vuurwerkbommen)  32678 41,1%
Vroegtijdig afsteken van vuurwerk 27037 34,0%
Gevaarlijke of stressvolle situatie voor dieren  8902 11.2%
Schade aan publieke of private eigendommen 2995 3,8%
Gevaarlijke situatie voor mensen 2980 3,7%
Anders 2023 2,5%
Rondslingerend of achtergelaten vuurwerkafval 1786 2,2%
Vuurwerksmog (ongezonde kruitdampen)  1004 1,3%
Bedreiging of belemmering van hulpverleners  110 0,1%

De klachten zijn in de rapportage geillustreerd met aangrijpende opmerkingen. Hieronder een aantal die over de luidheid gaan:

  • Ik heb het gevoel dat ik terug ben in Bosnië, als ik de knallen hoor van zeer zwaar vuurwerk. Lijken wel mortiergranaten.

  • Behalve het te vroeg afsteken, vanaf half oktober, ondervinden wij zeer veel hinder van zeer hard knalvuurwerk in de wijk. De 2 dagen voor oud en nieuw lijkt het hier wel een oorlogsgebied. De dubbele beglazing staat te trillen in de sponning. Er zijn ook al 2 auto's door vuurwerk geheel uitgebrand. Vuurwerk is behalve zeer gevaarlijk ook nog slecht voor het milieu. Tijd voor actie vanuit de overheid. We rekenen op jullie!

  • Ruim twee weken geleden al werd ik midden in de nacht wakker van zwaar vuurwerk, pal voor mijn slaapkamer afgestoken. Ik schrok zo erg dat ik anderhalf uur wakker lag met bonzend hart. Inmiddels is het elke dag en avond raak in mijn buurt. Dichtbij in tuinen harde knallen, iets verderop zwaar geschut; soms voel ik de ontploffingen in mijn maagstreek, in een zeer goed geïsoleerde woning, alle ramen dicht en het vuurwerk niet in de eigen straat.

  • Langs de Oude Maas in de Albrandswaard ligt een stiltegebied. Ter hoogte van de Molenpolderse Zeedijk in dit gebied ligt Oud Beijerland aan de overkant. Daar worden bommen afgestoken die zo hard zijn, dat vogels en andere dieren aan de Albrandswaardkant van de Oude Maas opschrikken en opvliegen of wegspringen. Ook dieren die je overdag normaal niet ziet. Ook overvliegende ganzen zag ik één keer als het ware een soort 'schrikbeweging' maken. Buiten de stad ben je dus ook niet veilig voor de vuurwerkoverlast.

  • 20% heeft lol, 80% heeft last

Aanbevelingen

Het rapport geeft de volgende aanbevelingen:

  1. Beperkt de afsteektijd Het is nu legaal om op 31 december vanaf 10 uur ’s morgens vuurwerk af te steken. Als dit – zoals dit jaar – een doordeweekse dag is, moeten heel veel mensen gewoon werken of boodschappen doen. Dat wringt met het op plekken ongelimiteerd mogen afsteken van vuurwerk.

  2. Beperk de verkooptijd Veel mensen houden zich aan de afsteektijden, maar voor een zeer grote groep valt het moment van kopen samen met de behoefte om het af te steken. Dit jaar was dat al vanaf 27 december. Op grond van de meldingen lijkt het er sterk op dat het met name knalvuurwerk is.

  3. Geef gemeenten meer mogelijkheden Vuurwerkoverlast vindt plaats op straat. Gemeentebesturen moeten daarom mogelijkheden hebben om in te grijpen. Dat kan door lokaal te variëren in verkoop- of afsteektijden, maar ook door bijvoorbeeld afsteekplekken aan te mogen wijzen.

  4. Pak zwaar en illegaal vuurwerk hard aan Illegaal en gevaarlijk vuurwerk kan per internet worden besteld en wordt per post bezorgd. Dat is voor alle betrokkenen levensgevaarlijk. Als dit het gevolg is van Europese regelgeving moet het Europees worden opgelost.

Bron: Kamerstuk