Update aanleg Pilot Geluidmaatregelen HSL

Redactie, 7 augustus 2013

Volgens een bericht op de website van ProRail zijn de huidige geluidmaatregelen voor een aantal woningen in de gemeente Lansingerland minder effectief dan de gehanteerde rekenmodellen bij samenstelling van het Tracébesluit* voorspelden. De staatssecretaris heeft iets dergelijks gemeld in een brief aan de Tweede Kamer. De waarden uit het TB worden volgens de prognose van TNO op een aantal woningen overschreden.

Volgens het bericht van ProRail is de reden van de minder effectieve geluidmaatregelen simpel. Er zijn meer reflecties van geluid afkomstig van treinen in het tracé van de verdiepte ligging in de gemeente Lansingerland dan destijds in de rekenmodellen is aangenomen.

Noot van de redactie: Er is altijd een verschil tussen de werkelijkheid buiten en berekeningen. Op grond het reken- en meetvoorschrift wordt standaard uitgegaan van één reflectie. Dat er in werkelijkheid meer reflecties optreden wil dus niet zeggen dat het TB op juridisch gezien onjuiste berekeningen is gebaseerd.

Overschrijding waarden uit TB

Volgens een brief van Staatssecretaris Wilma Mansveld aan de Tweede Kamer op 25 april 2013 heeft TNO in de periode van maart 2012 t/m december 2012 geluidmetingen uitgevoerd in acht controlepunten bij woningen langs het tracé van de HSL, namelijk in de gemeenten Kaag en Braassem, Lansingerland en Breda.

TNO heeft de rapportage's van de metingen opgeleverd. Drie rapporten betreffen de meetresultaten van de geluidmetingen, één rapport betreft de meetresultaten van de trillingmetingen. TNO concludeert op grond van de trillingsmetingen in 3 woningen dat voldaan wordt aan de normen uit SBR-B voor een nieuwe situatie.

TNO heeft de geluidmeetresultaten vertaald naar een geluidbelasting voor de eindsituatie die vergelijkbaar is met de in het Tracébesluit vastgelegde grenswaarde.  TNO concludeert dat bij vijf (in de gemeenten Hoogmade en Lansingerland) van de acht woningen waar het geluid is gemeten, de berekende geluidbelasting in de eindsituatie hoger zal zijn dan de grenswaarden uit het Tracébesluit. De overschrijding in de eindsituatie op basis van de treinintensiteiten uit het Tracébesluit en de gemeten geluidsproductie van de thans voorziene HSL-treinen varieert tussen de 1 en 6 dB. De resultaten zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Het betreft volgens de brief van mw. Mansveld woningen waarbij de effectiviteit van de reeds getroffen geluidmaatregelen (geluidscherm en/of halfverdiepte ligging) minder groot is dan de rekenmodellen destijds voorspeld hebben voor de eindsituatie.

De toezegging die door de ambtsvoorgangers van mw. Mansveld is gedaan, namelijk dat de grenswaarden uit het Tracébesluit worden gerespecteerd en dat er aanvullende geluidbeperkende maatregelen zullen worden overwogen als blijkt dat in de eindsituatie niet wordt voldaan aan deze grenswaarden, staat natuurlijk nog steeds overeind, aldus de brief aan de Tweede Kamer van april 2013.

Stichting Stop Geluidsoverlast HSL

De Stichting Stop Geluidsoverlast HSL publiceert ook over de plannen. Al enkele jaren wijst de Stichting op structurele overschrijdingen van geluidsnormen. Volgens de stichting werd dit aanvankelijk door de overheid en Prorail min of meer weggehoond. Nu concludeert de stichting uit de metingen door TNO dat deze overschrijdingen er ruimschoots zijn, variërend van 3 tot 7 decibel (redactie: in de tabel hierboven in Langsingerland van 2 tot 6 dB), uitgaande van de door voormalig minister Eurlings vastgestelde norm van 57dB. Als er rekening gehouden wordt met de in het Tracébesluit genoemde snelheden die de treinen in Lansingerland kunnen gaan rijden, nl 280/300 km komt er volgens de stichting nog 1,5 dB bij. De Stichting tekent hierbij aan, dat de overschrijdingen niet slechts enkele huizen betreffen maar dat deze het gehele tracé door Lansingerland zouden omvatten.

Pilot

De conclusie dat de waarden uit het TB worden overschreden baart niet alleen de Stichting Stop Geluidsoverlast zorgen, maar ook de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. Het bevestigt de keuze van haar ambtsvoorganger om in de gemeente Lansingerland een geluidmaatregelen-pilot op te starten. Deze pilot zal inzicht verschaffen in de geluideffecten, de effecten op de veiligheid en onderhoudbaarheid en de kosten van aanvullende geluidmaatregelen, namelijk:

• raildempers

• absorberende platen tussen en naast de rails

• MDM schermen ( Modulair Dubbelzijdige Minigeluidschermen) tussen de sporen

Volgens het bericht van ProRail wordt op basis van de uitkomst van de pilot besloten welke maatregel(en) het meest effectief is(zijn) om toe te passen in het verdiepte tracé van de HSL dat voert door de gemeente Lansingerland.

Het ontwerpproces voor het zogenaamde MDM-scherm is volgens de Kamerbrief nog niet geheel afgerond. Diverse uitvoeringen zijn het afgelopen jaar bedacht, ontwikkeld en op basis van de gestelde eisen weer afgevallen. Vanwege de doorlooptijd van het ontwerptraject van het MDM-scherm is er voor gekozen om de offerte voor het plaatsen van de MDM-schermen los te koppelen van de offerte voor het plaatsen van de andere twee maatregelen, die inmiddels wat ontwerp betreft gereed zijn.

Proefvakken

Volgens het bericht van ProRail gaat de aannemer Infraspeed drie proefvakken met geluidsabsorberende maatregelen aan brengen in de verdiepte ligging van het HSl tracé in de gemeente Lansingerland, elk met een lengte van 100 meter. Op deze drie proefvakken worden de volgende verschillende maatregelen beproefd:

• Proefvak (100 m) extra geluidsabsorberende maatregelen op horizontale reflecterende oppervlakken;
• Proefvak (100 m) extra geluidsabsorberende maatregelen op horizontale reflecterende oppervlakken en plaatsing van dubbelzijdige geluidwerende minischermen op het vlak tussen beide spoorbanen;
• Proefvak (100 m) met raildempers die worden aangebracht op de spoorstaven.

Geluidsabsorberende maatregelen op horizontale oppervlakken

Ter toelichting op deze maatregelen schrijft ProRail het volgende: "De bodem van de verdiepte ligging in Lansingerland, inclusief de Rheda-spoorconstructie, bestaat uit beton. Deze oppervlakken reflecteren het geluid afkomstig van treinen, in combinatie met de glazen geluidsschermen mogelijk ook naar buiten de contouren van de verdiepte ligging. Met het aanbrengen van absorptiemateriaal op de bodem van de verdiepte ligging worden deze reflecties tussen de trein en de bodem van de verdiepte ligging en tussen de bodem en de geluidsschermen bovenaan de bak geabsorbeerd".

Dubbelzijdige geluidwerende minischermen

De MDM schermen waar de staatssecretaris over schrijft zijn zinvol omdat in het midden van de verdiepte ligging het rolgeluid van de wielen van de trein op de spoorstaaf vrij kan afstralen zonder directe afscherming bij de wielen. Volgens ProRail schermt een minischerm tussen de spoorbanen de wielen van een voorbijrijdende trein af en wordt daarmee verhinderd dat het rolgeluid zijdelings kan afstralen. Een minischerm werkt effectief omdat het dicht bij de geluidsbron, de wielen van de trein en de spoorstaven, staat.

Raildempers

Dit is een bekende maatregel die al in diverse projecten door ProRail is toegepast.

Kosten

De totale kosten voor de eerste fase van het maatregelenpakket zoals dit nu in de pilot wordt uitgevoerd bedragen volgens de staatssecretaris van milieu in haar brief aan de kamer ca. € 5,5 mln. Dit is incl. de ontwerpkosten van het MDM-scherm en een stelpost van 0,7 mln. De totale kosten van het uiteindelijke maatregelenpakket, incl. de gehele tweede fase waren in april 2013 nog niet bekend.

Update aanleg

In juli staat volgens ProRail eerst het aanbrengen van de geluidabsorberende platen op de planning, vervolgens het aanbrengen van de raildempers op de spoorstaven.

Op de proefvakken wordt, op beide spoorbanen, gelijktijdig gewerkt aan de aanleg van de geluidabsorberende platen.

Om de werkzaamheden in de verdiepte ligging op de proefvakken uit te kunnen voeren worden veel voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Op de inzetplaats waar machines en bouwmaterialen aan- en afgevoerd worden, maar ook op de proefvakken waar de geluidabsorberende platen worden aangebracht vinden diverse werkzaamheden plaats. Volgens het nieuwsbericht van ProRail wordt alles minutieus gepland, ligt alles vast in veiligheidsprotocollen en draaiboeken en gaat het om een complex logistiek proces.

Informatie voor omwonenden

Alle omwonenden in een straal van driehonderd meter rondom het werkgebied tussen de Offenbachbaan en de Berkelseweg hebben van ProRail een bewonersbrief toegestuurd gekregen met meer informatie over de werkzaamheden.

Bronnen: ProRail (8 juli 2013), Kamerbrief over geluidsmetingen HSL (25 april 2013, incl. 4 TNO rapporten over de metingen), Stopherriehsl