Bruinvissen ontwijken piekgeluiden

Redactie, 28 november 2011


Foto: Erik Christensen, onder de CC-BY-SA licentie

Er zijn concrete aanwijzingen voor ontwijkend gedrag (snelle verplaatsingen) als gevolg van luid (explosief) geluid onder water (zoals bij het heien van palen voor de opstelling van windmolens op zee, seismisch onderzoek, explosies onder water, sonar operaties van de marine), maar er is geen direct bewijs voor dodelijke schade onder Bruinvissen, dat concludeert het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) in het Bruinvisbeschermingsplan dat november 2011 is gepubliceerd.

Come back van de bruinvis

Van 1900 tot in het begin van de jaren 50 van de Twintigste Eeuw was de Bruinvis een talrijke, wijd verspreide soort in de Nederlandse kustwateren. De populatie nam snel af en de soort werd lokaal als min of meer uitgestorven beschouwd van de jaren 60 tot en met de jaren 80.

In de afgelopen tientallen jaren heeft de Bruinvis een opvallende ‘come back’ doorgemaakt. Bruinvissen zijn het talrijkst in relatief ondiepe kustwateren en zij foerageren vaak op de zeebodem. Hun prooidieren zijn verschillende soorten vis, inktvis, schaaldieren en borstelwormen.

Bijvangst in vistuig wordt wereldwijd als de grootste bedreiging voor Bruinvissen beschouwd, maar de dieren hebben ook last van lawaai, met name van impulsgeluid door heien en seismisch onderzoek en door sonar.

Aanbevelingen

Voor wat betreft onderwater geluid (ontploffingen, seismisch onderzoek, soner, heiactivtiteiten) beveelt het NIOZ het volgende aan:

  • Ontwikkel een systeem randvoorwaarden voor onderwater geluid; zorg dat geluidsniveaus geleidelijk opgevoerd worden, gebruik vooraf afschrikkende geluiden om eventuele dieren te verdrijven;

  • Ontwikkel een vergunningensysteem en richtlijnen voor seismische surveys, hei-activiteiten, en gecontroleerde explosies onderwater. Pas bruinviswaarnemers toe voor tijdens en na de werkzaamheden en licht het strandingsnetwerk in bij geplande activiteiten;

  • Reduceer geluid met bellenschermen, constructies of andere oplossingen die zich bewezen hebben; vermijd het gebruik van explosieven onder water

Regels geluidsproductie

Staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft op 23 november 2011 gezegd bij het in ontvangst nemen van het bruinvisbeschermingsplan dat er meer onderzoek moet komen naar de populatie en bijvangst van de bruinvis in Nederlandse wateren.

Een andere aanbeveling van het plan neemt staatssecretaris Bleker ook over: hij gaat in overleg met zijn collega’s van de ministeries van Defensie en Infrastructuur en Milieu om de regels voor geluidproductie op zee te stroomlijnen. Op dit moment gelden er geen beperkingen voor het doen van seismisch onderzoek ten aanzien van de geluidproductie. Die gelden wel voor de bouwers van windparken en olieplatforms.

Bronnen: Bruinvisbeschermingsplan, Ministerie van EL&I

home...