Creatieve oplossing: Buitenspouwblad als geluidsscherm bij hoge woontoren
Gevelbouw,
december 2008
Aan de Amsterdamse Zuidas langs de A10 weerklinkt een wirwar van geluiden. Verkeersgeluiden maar tegenwoordig vooral de werkgeluiden van meerdere bouwprojecten. Het geluid klinkt de gemeente Amsterdam, de ontwikkelaars en de bouwers als muziek in de oren. In het gebiedsdeel Gershwin komt het gebouwcomplex Amsterdam Symphony. Gelijk een uitvoering van een complexe klassieke symfonie moesten bij de bouw van de 105 m hoge dubbeltoren alle prefab baksteengevel- en cascodelen zeer precies en exact op tijd in elkaar passen.
Architect Pi de Bruijn (de Architecten Cie) ontwierp de 105m hoge woontoren, en ook de aanpalende even hoge kantoortoren. Alle gebouwen kregen een ‘warme’ bekleding met een rijk baksteenreliëf.
Geluidbescherming
De noordgevel van de woontoren wordt belast met geluid van de snelweg A10, die vlakbij loopt. De Wet geluidshinder stelt eisen aan het geluidsniveau dat op de gevel valt en niet – zoals bijvoorbeeld in Duitsland - aan het geluidsniveau dat uiteindelijk in de woning heerst. Om de geluidshoeveelheid te reduceren, die op de gevel komt, was volgens de architect een geluidsscherm nodig vlak vóór de gevel. Na inwinnen van advies bij akoestisch adviseur Peutz bedacht de architect een specifieke oplossing. Alleen zo zou woontoren Amsterdam Symphony een bouwvergunning verwerven.
Bij de geluidsbelaste gevels is het binnenspouwblad nu als gevel gedefinieerd en uitgewerkt. Het buitenspouwblad fungeert als geluidsscherm.
| Reinier Balkema van de gemeente Utrecht voegt hieraan toe: Deze creatieve interpretatie van het begrip "gevel" wordt misschien in Amsterdam geaccepteerd, in Utrecht zal dit niet door de ballotage komen! |
Echter, om de spouwlucht de kwaliteit te geven van echte buitenlucht moest de spouw ruimer dan normaal worden geventileerd en daarom breder zijn dan standaard. De glasopeningen in het buitenspouwblad vóór de ramen in het binnenspouwblad wilde de architect kaderloos beglazen. Hij verlangde bovendien dat de kozijnnegges hetzelfde zouden ogen als die in de niet-geluidbelaste gevels. Oorspronkelijk speelde het idee de noodzakelijke forse ventilatieopeningen in het buitenspouwblad van de geluidsbelaste gevel naar stoere smeedijzeren muurankers te modelleren.
Maar Architecten Cie was niet betrokken bij de uitwerking in de bouwfase. De gerealiseerde rechthoekige ventilatieroosters kregen wel de oranje kleur van het meest voorkomende baksteentype terwijl de glasplaten in het buitenspouwblad op 10 plaatsen aan het raamkozijn in het binnenspouwblad vastzitten. Wel met een spouw ertussen, maar niet meer als kaderloos beglaasd deel van het buitenblad. Begrijpelijk vanwege de moeilijkheid van verschillende uitzettingscoëfficiënten van glas en baksteen bij een kaderloze plaatsing.
Bron: Folder Gevelbouw, december 2008, met dank aan Reinier Balkema, gemeente Utrecht