RIVM onderzoekt normering Verkeerslawaai in Europa

Samevatting van het RIVM rapport, Verkeerslawaai in Europa, met dank aan Hans Nijland, RIVM, 9 december 2002

Het zicht op eenduidige regelgeving voor en heldere internationale afspraken over geluid en geluidbeleid wordt nog te vaak vertroebeld door het feit dat verschillende landen op verschillende wijze en met verschillende maten meten en rekenen. Hierdoor is het moeilijk om gegevens over geluidhinder van verschillende landen met elkaar te vergelijken. In een recent rapport van het RIVM [1] worden de wettelijk voorgeschreven geluidmaten van een groot aantal Europese landen voor het geluid van weg-, trein en vliegverkeer met elkaar vergeleken. 

veranderingen door L_den

De Europese commissie heeft de harmonisatie van o.a. dosismaten voor geluid ingezet, die in Europa moet leiden tot twee dosismaten, Lden en Lnight. De overgang naar de voorgestelde dosismaat Lden zal vooral bij het vliegverkeer problemen opleveren. De Kosteneenheid is niet één op één te vertalen naar de nieuwe dosismaat. Voor het wegverkeer zal met name in de Randstad op papier meer akoestische ruimte ontstaan door de voorgestelde overgang. Ook voor wegverkeer geldt dat dat er geen eenduidige relatie is tussen Lden en Letmaal

L_den = 10 * log (12/24 * 10 ^Ldag/10 + 4/24 * 10 ^{(Lavond + 5)/10} + 8/24 * 10^{(Lnacht + 10)/10}) dB(A)

De Europese harmonisatie staat hier en daar op gespannen voet met Nederlandse regelgeving in MIG-kader: 

• Doel van de harmonisatie, de gelijke, en daardoor vergelijkbare, akoestische behandeling van de verschillende transportwijzen wordt in Nederland doorkruist doordat luchtvaartlawaai niet in de MIG-wetgeving wordt opgenomen, maar apart in de Luchtvaartwet. In de Luchtvaartwet wordt gerekend met Lden terwijl in MIG-kader wordt voorzien in de invoering van de dosismaat L*den. 
• Deze laatste dosismaat (L*den) beoogt nationale geluidbelastinggegevens eenvoudiger vergelijkbaar te maken op basis van hinderlijkheid van de bron (exclusief luchtvaartlawaai), maar zal tevens de vergelijking met buitenlandse gegevens bemoeilijken, aangezien L*den (voorlopig) uitsluitend in Nederland wordt ingevoerd. Een eenduidige overgang wordt in Nederland tenslotte ook niet eenvoudiger, doordat in drie onlangs verschenen rijksnota's (NVVP, NMP4 en wetsvoorstel MIG) drie verschillende dosismaten worden gehanteerd (respectievelijk Letmaal, Lden en L*den ).

manier van rekenen

Ook in de wijze waarop gerekend wordt volgens de verschillende vigerende nationale reken- en meetvoorschriften voor verkeerslawaai (en waarvan de resultaten in de slecht vergelijkbare geluidmaten worden uitgedrukt) blijken grote verschillen te bestaan,

De door de verschillende Europese landen gebruikte rekenmethodes leiden bij doorrekening van eenzelfde (weg- c.q. treinverkeers-)situatie tot verschillen van maximaal ca. 10 - 15 dB(A). Deze verschillen zijn niet meer te verklaren door reëel aanwezige verschillen in bijvoorbeeld wagenpark, wegdek, rijstijl of bodem en bebouwing tussen de verschillende landen, maar zijn vooral het gevolg van ongewenste en onbedoelde verschillen in berekeningswijze. 

Verschillen in rekenmethodes zijn bijvoorbeeld de categorie indelingen van het wegverkeer, de bronhoogte, wegdekcorrecties, maar ook verschillen in de manier waarop met de meteo correctie wordt omgegaan. Er bestaan ook zeer grote verschillen in de berekende schermwerking. 

Bijvoorbeeld de emissies van vrachtwagens bij hogere snelheden kunnen ca. 10 dB(A) verschillen tussen de verschillende nationale rekenmethodes. Binnen het overdrachtsgedeelte van de rekenmethoden zijn de verschillen kleiner, maar deze kunnen toch nog oplopen tot ca. 5 dB(A). Tenslotte kan de implementatie van wettelijke rekenvoorschriften in softwarepakketten en de interpretatie van de akoestische werkelijkheid aanleiding geven tot onbedoelde verschillen, bovenop de reeds genoemde.

normstelling

Binnen Europa heerst een grote verscheidenheid aan normen, zowel in hoogte als in dosismaat waarin deze zijn uitgedrukt. Normstelling met betrekking tot geluid van verkeer vindt op verschillende niveaus plaats:

• emissie-eisen worden vooral op internationaal niveau geregeld: voor vliegtuigen is ICAO de belangrijkste instantie, voor weg- en treinverkeer is de Europese regelgeving vanuit Brussel verreweg het belangrijkst. 
• Immissie-eisen worden veelal op nationaal of lokaal niveau geformuleerd.

Van de efffecten van emissie eisen aan banden is op Europees niveau nog niet veel te verwachten, omdat de bestaande banden al grotendeels aan deze eisen voldoen, zie onderstaande figuur. Bij het treinverkeer zijn pas sinds 2001 emissieeisen van kracht, en dan ook nog eens op zeer beperkte schaal, namelijk uitsluitend voor hogesnelheidstreinen..

Geluidemissie van bestaande banden in relatie tot hun breedte en tot een Europees emissievoorstel (bron: Kortbeek et al., 2000).

In de bijlagen bij het rapport is een vereenvoudigd, maar wel uitgebreid, overzicht van de normstelling voor de verschillende Europese landen gegeven, gebaseerd op de vooral voor vliegverkeer uiteenlopende dosismaten. 

harmonisering

De huidige inspanningen om te komen tot Europese regelgeving, gericht op harmonisering van maten en rekenmethoden zijn daarom zeker nodig. (Lees hierover een eerder artikel door Hans van Leeuwen, april 2002).

ernst van het geluidprobleem

In het rapport wordt tenslotte ook nog ingegaan op de ernst van het geluidprobleem, en de gevolgen van geluidoverlast. Het blijkt dat het aantal hoogbelaste woningen door het wegverkeer in Nederland nog meevalt ten opzichte van bijvoorbeeld West Duitsland of Engeland. De grenswaarden voor nieuwe situaties zijn n andere landen zijn dan ook veelal aanzienlijk hoger dan in Nederland. Voor Railverkeer bijvoorbeeld geldt in Engeland een streefwaarde van 63 dB(A) voor railverkeer in de nacht. Voor Nederland is dat 47 dB(A) zonder toeslag.

Blootstelling aan equivalente geluidniveaus boven 65 dB(A) in een aantal landen (bron: Berglund et al., 1999)

Bron: website RIVM, www.rivm.nl
Lees hier het gehele rapport: 
RIVM rapport 715120009/2002, Verkeerslawaai in Europa, Een vergelijking van geluidmaten, normen en berekeningen voor weg-, rail- en vliegverkeer, H.A. Nijland, A.G.M. Dassen, http://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/715120009.pdf (584 kByte)

home...