Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, 14 april 2003
Er moeten snel eerste stappen worden gezet om het autogebruik te differentiëren. Ook een snelheidslimiet van 80 kilometer per uur zou op meer ringwegen moeten worden ingevoerd. Dit zijn enkele reacties van staatssecretaris Van Geel naar aanleiding van de presentatie van twee rapporten over het Nederlandse milieu en milieubeleid: de OESO Environmental Performance Review en de RIVM milieubalans.
De OESO Environmental Performance Review verschijnt ongeveer één keer in de acht jaar en beschouwt zo'n tien jaar Nederlands milieubeleid. De milieubalans van het RIVM verschijnt elk jaar en informeert over de stand van zaken van het Nederlandse milieu. Het tegelijkertijd gereedkomen en de complementariteit van de beide rapporten waren aanleiding om ze dit jaar gezamenlijk te presenteren.
Het RIVM stelt in de milieubalans dat hoewel lucht, water en bodem schoner zijn geworden, een aantal milieudoelen niet wordt gehaald. Dit geldt onder andere voor geluidhinder. Met name verkeer legt een grote druk op het milieu en de kwaliteit van de leefomgeving. Vooral langs snelwegen lukt het niet om binnen de grenswaarden voor aanvaardbare gezondheidsrisico's te blijven. De OESO komt in de uitwerking van dat beeld tot drie aanbevelingen:
Het Europees milieuagentschap constateert ondermeer dat de milieudruk in Nederland hoog is. Bovendien behoren de milieu uitgaven van de private sector tot de laagste van de Europese Unie en de milieu uitgaven van de publieke sector tot de hoogste van de Europese Unie.
Staatssecretaris Van Geel herkent zich in de conclusies en aanbevelingen van het RIVM en de OESO en doet voorstellen voor extra maatregelen:
Differentiatie van de kosten naar tijd, plaats en milieu effecten dragen bij aan een schonere en bereikbare leefomgeving. Staatssecretaris Van Geel stelt voor om eerste stappen te zetten via specifieke heffingen. Hij denkt hierbij aan het toekennen van een bevoegdheid voor lokale- en regionale overheden om bestemmingsheffing in te voeren voor de verbetering van infrastructuur en de kwaliteit van de leefomgeving. Voorwaarde voor verdere uitbreiding van beprijzen is dat burgers kunnen zien dat infrastructuur en het milieu beter worden. Van Geel stelt voor om de differentiatie eerst bij vrachtwagens te realiseren, zoals transport- en logistiek Nederland bedoelt.
Een snelheidsbeperking van 80 kilometer per uur op een aantal drukke snelwegen kan een goede maatregel zijn tegen luchtvervuiling en geluidsoverlast. Het 80 kilometer experiment op de A13 bij Overschie is veelbelovend; de vervuiling is 10% lager geworden en de geluidsbelasting is bijna gehalveerd. Van Geel stelt daarom voor om onder andere ook op A10 Amsterdam, de ring Utrecht en de A12 Utrechtse baan snelheidsbeperking toe te passen. Snelheidsbeperking moet in samenhang met bronmaatregelen worden uitgevoerd. Denk aan schonere motoren, verbeterde banden en fluisterasfalt. Hoogstens als sluitstuk valt er te denken aan overkapping, ondertunneling of het plaatsen van (hogere) geluidsschermen. Deze laatste maatregelen zijn doorgaans erg duur en schermen worden door velen als lelijk ervaren. De volgorde bij geluidsbeleid zou moeten zijn:
Het Europees milieubeleid is door de grote reikwijdte vele malen effectiever dan nationaal beleid. Mede dankzij de Nederlandse inbreng zijn scherpe normstellingen voor schonere auto's en vrachtauto's en brandstoffen tot stand gekomen. Het aanstaand voorzitterschap van Nederland, waaraan voor het eerst 25 landen deelnemen, geeft een bijzondere verantwoordelijkheid. Van Geel wil zich tijdens het voorzitterschap met name richten op: gevaarlijke stoffen, klimaatbeleid en duurzame energie en externe veiligheid. Een Europees milieubeleid is volgens Van Geel randvoorwaarde, maar hij benadrukt ook de specifieke Nederlandse situatie, zoals de hoge bevolkingsdichtheid, intensieve economische activiteit en de lage ligging van de delta. Daarmee blijft volgens hem ook een specifiek Nederlands milieubeleid noodzakelijk.
Bron: via Nieuwsbank, ingekort
Lees ook: Samenvatting Milieubalans,